Ondernemerschap

De derde vrijdag in november is elk jaar ‘Dag van de Ondernemer’. Nu ben ik van oorsprong geen ondernemer.  Toch heb ik die keuze wel gemaakt. Ik vertel in dit artikel hoe ik daartoe ben gekomen.

Eerlijk gezegd zei ondernemerschap mij vroeger niet zoveel. Het stond nogal ver van mijn bed. Sterker: in mijn bevooroordeelde ogen, dacht ik bij ondernemerschap aan mensen die veel met elkaar aan het ouwehoeren zijn, veel lege kletspraatjes, veel bla, bla, bla,

En dan moet je bovendien netwerken, netwerken opbouwen, netwerkontbijten en netwerkborrels bijwonen: nog meer kletspraatjes.

Een verhaal

Als ik dat zo vertel, maakt dit duidelijk, dat ondernemerschap voor mij geen voor de hand liggende keuze is geweest, noch iets dat ik altijd al ambieerde.

Tot ik besefte, dat ik een verhaal te vertellen had. Een verhaal dat niet alleen in woorden, maar juist ook in daden verteld moet worden. Het gaat over de mens die meer uit het leven wil halen maar daarin vastloopt.

De mens achter de diagnose

Als je het hebt over diagnoses als autisme en ADHD, gaat het meestal vooral over problemen, ziekte, beperking, leed, pijn en onvermogen. Dit is in die zin ook logisch, omdat vanuit het medische denken bezien genezing of anders minimaal verlichting van de klachten het doel is.

Het klopt ook dat autisme en ADHD voor vele mensen ronduit een ernstige handicap is en hen in grote mate beperkt.

Er zijn echter ook vele mensen die weliswaar tegen problemen aanlopen, maar met de juiste begeleiding redelijk tot goed hun weg in het leven kunnen leren vinden.

Daarbij zijn mensen met autisme en ADHD meer dan hun diagnose.  Het is ook een andere manier van denken (neurodiversiteit) die niet per definitie ziekmakend hoeft te zijn. Het is echter soms wel een zoektocht hoe hier mee om te gaan.

En het allerbelangrijkste: het gaat om mensen die net als ieder ander gewoon iets van zijn of haar leven willen maken. Ofwel: het zijn mensen die net als ieder ander van betekenis willen zijn voor zichzelf, anderen en de wereld

Visie

Als je namelijk goed luistert naar je cliënt, vertelt hij je dat hij niet zozeer bij jou als hulpverlener komt om aan zijn problemen te werken. Onderliggende behoefte is altijd dat iemand iets van zijn leven wil maken en dat door problemen als gevolg van bijvoorbeeld autisme of ADHD niet lukt. De frustratie en pijn dat dit niet lukt, is reden om hulp te vragen.

In meer filosofische bewoordingen: mensen ervaren een diepliggende, ofwel existentiële pijn, omdat ze door hun autisme of ADHD beperkt worden om meer uit het leven te halen. Ze zijn hierdoor niet vrij om als zelfstandig (autonoom) wezen vorm, inhoud en richting aan het leven te geven.

Je gaat het pas zien als je het doorhebt (Cruijff)

Veel van mijn cliënten voelden zich vaak niet geholpen, noch begrepen door de vele hulpverleners die er al geweest waren in het verleden. Vaak goed medisch opgeleid, heel goed in hun vak, beschikkend over de juiste diploma’s. Maar die ondertussen nooit geleerd hadden om te zien en daarmee te beseffen, dat de gevolgen van autisme en ADHD zich verder uitstrekken dan waar zij beroepshalve in opgeleid zijn.

Autisme en ADHD zijn nu eenmaal simpelweg nooit alleen een medisch probleem, maar strekken zich levensbreed en levensdiep (existentieel) uit. Alleen een medische insteek is dan ontoereikend.

Existentieel luisteren

Om deze onderliggende behoefte te horen en te begrijpen bij je cliënt vraagt om een andere manier van luisteren, namelijk om existentieel luisteren. Door niet alleen te vragen naar de problemen, maar ook te luisteren naar de verhalen over hun leven, jeugd, leven, dromen. Dit leverde heel veel waardevolle informatie en inzichten op. Die uiteindelijk methodisch geïntegreerd zijn binnen de PILLAR Methodiek.

Door op deze levensbrede manier te werken en oog te hebben voor de existentiële gevolgen hoorde ik van mijn cliënten en van direct betrokkenen, zoals ouders, partners dat zij zich voor het eerst in hun leven gehoord en erkend voelden in wie ze zijn als mens. Het boek OWNR begint daarom niet voor niets met de zin “U bent de eerste die naar mij luistert …”

Op weg naar ondernemerschap

Hiermee ontstonden vanzelf de vragen:

Hoe kan ik zorgen dat deze manier van denken en werken zichtbaar wordt?

Blijf ik veilig aan de kant zitten om als een roepende in de woestijn te verkondigen dat het anders en beter kan, maar het verder bij woorden, klagen en alles bij het oude te laten? Ik bedoel: de beste stuurlui staan aan wal. Wel zo veilig, daar kun je niet verzuipen.

Of kies ik het ruime sop, ben ik ervan overtuigd dat het anders en beter kan en ga ik daadwerkelijk laten zien dat het wél kan?

Mijn keuze zal duidelijk zijn: ik heb voor het laatste gekozen. Hetgeen automatisch een stap naar ondernemerschap betekende.

Met de kennis van nu 

Ik begon dit artikel met te vertellen over mijn weerstand en vooroordelen over ondernemerschap. Nu jaren later kan ik vertellen dat dit beeld flink is bijgesteld.

Ik zie nu juist hoeveel maatschappelijke impact ondernemerschap kan hebben. Juist door ondernemer te worden, is het mogelijk te laten zien, dat het anders en beter kan.

Eenmaal ondernemer kwam ik vanzelf ik contact met andere ondernemers. Het mooie en leerzame hieraan is onder andere, dat veel ondernemers iets te vertellen hebben. Ze willen van meerwaarde zijn en zijn vaak super bevlogen over wat ze doen en gaan hier vol overtuiging voor. Contact met andere ondernemers is daardoor vaak ontzettend leerzaam en inspirerend.

Wat ik van tevoren ook niet wist, is dat ondernemerschap je ook heel veel kansen biedt tot persoonlijke ontwikkeling. Je kunt nu eenmaal niet stilstaan en moet continu bijleren.

Wat me daarbij ook opvalt, is dat best wat ondernemers autisme en ADHD-achtige trekjes hebben. Ze zitten vol energie en zijn snelle denkers en ik word hier om twee redenen vaak heel blij van. Op de eerste plaats is het prettig, zijnde zelf een snelle denker, mensen te treffen die op hetzelfde denkniveau zitten. Daarnaast word ik er vaak heel blij van, omdat ik zie dat het ondernemerschap vaak heel goed past bij mensen die creatief, energiek zijn en kundig zijn, maar voor wie vaststaande structuren, zoals in loondienst veel te knellend werken en soms zelfs funest zijn voor hun creativiteit en vakmanschap.

Ik sluit dan ook af met: de keuze om ondernemer te worden is één van de beste besluiten in mijn leven geweest en heeft me op alle fronten van het leven zo ontzettend veel meer gebracht, dan ik ooit had kunnen bedenken.

Zie andere relevante blogartikelen