1 aanmelden nieuwe client

iQ Coaches

  • levenscoaching
  • pillar
  • voorlichting

Interview Paula Irik

paula blauw website

Wie is Paula Irik?

Ik ben theoloog in hart en nieren en voel me in mijn werk het meeste thuis onder mensen die kwetsbaar zijn. Het spannendste van kostbaarste van het leven gebeurt immers niet in de hoogte, maar in de diepte, zo is mijn ervaring. En klein kan veel, veel meer dan je denkt!

Warm hart voor Dementie
Omwegen en plichtplegingen doen het niet meer, mensen met dementie zijn zo heerlijk en eerlijk direct. Ze brengen ons terug bij wat echt is. Ze hebben een onweerstaanbare zachte kracht en ze doen een beroep op het beste dat we in ons hebben. In onze maatschappij worden kwetsbaarheid en onoplosbaarheid verdonkeremaand. Maar in het verpleeghuis mag het er allemaal zijn. Optrekken met mensen met dementie: Eerste Hulp Bij Zelfaanvaarding.

Waarom liggen mensen met dementie jou/jullie zo nauw aan het hart?

Mensen met dementie zijn extreem kwetsbaar. Ze hebben totaal geen macht, ze kunnen zich niet organiseren of een vuist maken tegen bezuinigingen op de dementiezorg. Ze worden meestal afgebeeld als zielige hoopjes dommelend mensenvlees en doorgaans doodgezwegen. En dat is zonde! Want hun taal is vaak zo ontroerend, grappig, betoverend, heilzaam storend en vol van ondeugd en verzet. Het “Dementees” is mijn grote passie: de taal van mensen met dementie. Een taal die zijn eigen leesregels met zich meebrengt. Dat is wat ik het liefste doe: de eigen stem van mensen met dementie wakker roepen en versterken en zo samen met hen opkomen voor hun waardigheid. Dat is in ons aller belang, want in hun woorden is een schat aan tegendraadse wijsheid te vinden.

Mooiste moment

Ik maak iedere dag mooie momenten mee. Een klein voorbeeld uit de afgelopen week.
Ik heb ontmoetingsgroep op de huiskamer van een afdeling waar mensen met dementie wonen. Een lieve verzorgende komt met een bewoonster binnen, voor mij een nieuw gezicht, een ras-Amsterdamse. Ze kan niet goed horen, zo merk ik, maar des te beter zien en reageert onmiddellijk op mijn Pippi Langkous-rok (wil je werken onder mensen met dementie, dan strekt enige gelijkenis met Pippi Langkous beslist tot aanbeveling): “Wat heb jij een mooie jurk aan.”
We beginnen de groep. Thema: onze vaders en moeders. Ik stel vragen. Diezelfde mevrouw: “Jij bent wijs. Want jij stelt vragen”. Ik heb nog nooit zo'n bondige omschrijving gehoord van mijn vak, de geestelijke verzorging. “Wat lief van u gezegd. Mag ik u een kus geven?” “Natuurlijk, schat.” Ik krijg mijn knuffel met rente terug. Even later vertelt mevrouw over haar vader en moeder: “Mijn vader en moeder waren ontdekkingsreizigers. Mijn vader heeft Nederland gevonden. Als die er niet was geweest, dan zaten wij hier nu niet.”
Kun je mooier je vader en moeder eren?

Dit kan beter

De meeste mensen met dementie wonen thuis. Ik beperk me in mijn antwoord tot de mensen die in het verpleeghuis wonen, want dat is de situatie die ik ken.
Dementie is een minstens zo gecompliceerde en ernstige ziekte als kanker. Maar in tegenstelling tot patiënten met kanker, worden mensen met dementie verzorgd door te weinig personeel met veel te weinig opleiding. Iemand met dementie heeft in een verpleeghuis recht op maximaal 16 uur zorg per week. En dan heb ik het over een week van 7x 24 uur. Zodat wij die in de zorg werken om zo te zeggen permanent met een roeiboot de oceaan moeten oversteken. Er is te weinig tijd voor aandacht, er is nauwelijks budget meer voor welzijn, alle beleid in de dementiezorg wordt gedicteerd door de veel te krappe financiële kaders. Dat alles vermeerdert de lijdenslast van mensen met dementie. Hadden de verpleeghuizen hetzelfde budget als de oncologie-afdelingen van ziekenhuizen, dan konden wij topzorg leveren en zou het in ieder verpleeghuis heel goed toeven zijn. Want de mensen die er werken zijn echt meestal van goede wil!
Wat ook beter kan: de verdeling van de beschikbare gelden voor dementie over onderzoek en zorg. Laten we het even heel duidelijk stellen: dementie is vooralsnog ongeneselijk, men heeft nog altijd geen idee van de oorzaken. Toch vloeit het grootste deel van het budget naar preventie en dementieonderzoek. Ten koste van de dementiezorg zelf. Die balans is belachelijk en volstrekt en ergerniswekkend scheef. Als wij het fifty-fifty zouden mogen verdelen, was er in ons land geen sprake meer van een “liever-dood-dan-dement”- discussie!

Het mooiste compliment

Dan denk ik onmiddellijk aan wat de bewoners met dementie met wie ik optrek allemaal te geven hebben: aan de kleine momenten van verbondenheid en verbinding, aan al die brokjes levensverhaal, de kneepjes in mijn hand, de pretlichten in ogen, juweeltjes van uitspraken, vonkjes ontroering, de heerlijke humor en de talloze vormen van alledaags verzet. Allemaal cadeautjes.
Een klein voorbeeld, alweer van afgelopen week.
Ik loop op de gang en daar zit mevrouw R. Mevrouw R. is blind en moet het dus van het horen hebben. Ik groet haar vriendelijk in het voorbijgaan. De laatste tijd was mevrouw R. steeds heel afwerend en kwaaiig en wilde absoluut geen gesprekjes. Nu reageert ze op mijn groet: “Wacht effe, wacht effe.......o, nou weet ik het, u bent die práátster.” Ik mag bij haar komen zitten en ik krijg een hartelijke, natte zoen. Mijn dag is helemaal goed.
Eén compliment springt er misschien toch uit. Het was bij een belevingsconcert. In een belevingsconcert zingen wij bewoners die al wat dieper in hun dementie verzonken zijn, vroeg in de avond toe, met zachte klanken en sfeervolle liedjes, zodat zij ontspannen gaan slapen. Mevrouw S. zit met de ogen gesloten in haar rolstoel in de kring. Mevr. S. en haar man zijn dol op elkaar, hij komt haar iedere dag bezoeken. Tot hun verdriet hebben ze geen kinderen gekregen. Ik zit op mijn hurken voor mevrouw S. en zing haar toe. Haar ogen gaan open, een lieve glimlach verschijnt, ze pakt mijn hand en zegt: “Mijn dochter.”

Plannen

Ik werk heel veel samen met Irene Kruijssen, mijn naaste maatje in het werk en muziektherapeute. Wij maken altijd plannen. Op dit moment zijn we bezig met een Juweeltjes-onderzoek. Iedere week mailt Irene Juweeltjes door de huizen waar we werken (en ook aan een steeds groeiende groep mensen daarbuiten): uitspraken van bewoners met dementie. Samen met Laura Vermeulen, promovendus medische antropologie, zijn we aan het onderzoeken hoe deze Juweeltjes door de ontvangers gelezen, ervaren en verstaan worden en wat voor werking er van de Juweeltjes uitgaat. Veel lezers hebben gereageerd op onze enquête. Doel van dit kleine onderzoek: aandacht vragen voor de eigen taal van mensen met dementie, deze taal (en daarmee de eigen stem van de mensen) meer gewicht geven in de publieke opinie. In de hoop zo bij te dragen aan een andere maatschappelijke kijk op (mensen met) dementie.
Een ander plan, dat we als geestelijk verzorgers gaan uitvoeren samen met onze collega die over welzijn gaat, is een groot Engelenfeest. Ieder jaar kiezen we in onze huizen een jaarthema, dit seizoen is dat: “Engelen”. Een prachtig thema om alle nadruk te leggen op het goede in het leven. Iedereen heeft immers wel eens een engel ontmoet. En iedereen is ook wel eens een engel voor een ander. Op een eerder Engelenfeest zijn foto’s gemaakt van de bewoners tussen engelenvleugels. We werken toe naar een klinkend feest met veel muziek en samenzang, gekoppeld aan een expositie van deze foto’s, waarmee de bewoners in het licht worden gezet.

Tot slot

Ik ben blij met de aandacht van IQcoaches voor het domein dementie. Allereerst, omdat mensen met dementie in het huidige politieke tij vaak heel lang thuis blijven wonen, ook als het eigenlijk niet meer kan. Er is wel aandacht voor mantelzorgers, maar dit staat nog vooral in het teken van hun inzet. Levensbrede begeleiding kan mensen met dementie én hun mantelzorgers heel veel onnodige stress van de schouders nemen en gaat hopelijk onder beleidsmakers ogen helpen openen voor de schade van al die versnippering in de zorg.
Ook intramuraal, dus in de verpleeghuiszorg, zou de methodiek van levensbrede begeleiding de aandacht kunnen versterken en mobiliseren voor menslievende dementiezorg: zorg aan de versnippering en verschraling voorbij.
De grenzen tussen extramuraal en intramuraal worden steeds vloeiender, extramurale zorg zal steeds meer gaan lijken op verpleeghuiszorg aan huis. Dus bondgenootschap is belangrijk: samen sterk!

PS: wilt u ook op de Juweeltjes-lijst? Aanmelden bij Irene Kruijssen, Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Hoe dan wel? zorginnovatie in de praktijk, de winst van de levensbrede begeleiding

Het nieuwe boek van Herman de Neef is uit!

Klik hier voor de preview van het boek

Klik hier om het boek via onze webshop te bestellen

hoe dan wel1

Persbericht "Hoe dan wel?"

 

hoe dan wel1

Vrijdag 24 november jl. ontving Swanet Woldhuis, directeur NVA,tijdens het drukbezochte jaarcongres van de NVA in het Beatrixtheater in Utrecht, het eerste exemplaar van het boek van Herman de Neef getiteld ‘’Hoe dan wel?’’.

Klik hier voor de printversie van het persbericht

Autisme en zingeving

herman witte blouse podium
Herman de Neef
vertelt hier over
Autisme en Zingeving

Boek bestellen

step0001390x113
Bestel hier het boek!
Je kunt je hier ook
inschrijven
voor onze workshop

Op weg naar rust bestellen

Op weg naar rust bestellen

Andere boeken

Andere boeken

Reacties en recensies

Reacties en recensies