1 aanmelden nieuwe client

iQ Coaches

  • levenscoaching
  • pillar
  • voorlichting

Door: Carlijne Vos 21 november 2014

Extra zorgtaken vanaf 1 januari 2015: Rotterdam is erop voorbereid. Het zet 'integrale wijkteams' in, die levens op de rails kunnen krijgen. Rachel is er blij mee, zegt ze tegen haar coach: 'Zonder jou had ik dit niet gekund.'

'Kun jij niet mee naar de raadsman? Ik heb niet het gevoel dat ze mij serieus nemen.' Rachel kijkt haar gezinscoach bijna smekend aan, maar die herhaalt dat Rachel mondig genoeg is om het zelf te doen. 'Ik zie dat je heel goed bezig bent', zegt gezinscoach Astrid de Jonge. 'Je zoon gaat weer naar school en je hebt je administratie op orde zodat we schuldsanering kunnen aanvragen. Dat is allemaal positief. Ik zie wel dat je nu te veel aan je hoofd hebt, die stress kun je niet gebruiken.'

De Jonge doelt op de sociale dienst. Die wil dat Rachel met een zogeheten tegenprestatie aan de slag gaat om haar bijstandsuitkering te behouden. Rachel stelt dat dat te veel van het goede is. Ze heeft haar handen vol aan het oplossen van haar schuldproblemen en doet trouwens al vrijwilligerswerk: vanuit een ander programma van de sociale dienst, Drive genaamd. 'Het lijkt me een beetje dubbelop', beaamt de Jonge. 'Ze werken daar blijkbaar nog een beetje langs elkaar heen. Ik zal kijken wat ik voor je kan doen.'

Vanwege de schulden belandde Rachel voor de zomer bij het nieuwe integrale wijkteam in de Rotterdamse wijk Lombardijen. De Belastingdienst had beslag laten leggen op haar toeslagen, waardoor ze niet meer kon rondkomen met haar twee kinderen. Door de stress over alle onbetaalde rekeningen liep het huishouden in het honderd, terwijl er al problemen waren met haar puberzoon die te vaak van school verzuimde. De Jonge bezoekt Rachel nu wekelijks, om haar leven met behulp van een stappenplan weer op de rit te krijgen. Rachel is er blij mee. 'Je bent zo dichtbij en zo warm. Zonder jou had ik het niet gekund', herhaalt ze steeds tijdens het bespreken van het stappenplan op de sofa in haar huiskamer. (De naam Rachel is om privacyredenen gefingeerd)

Meer zorgverlening

Bij de burger thuis zijn de problemen niet zo opgeknipt als in de beleidsdomeinen, dus er moest iets veranderen.

Maatschappelijk werkster De Jonge is betrokken bij een van de 42 wijkteams die Rotterdam heeft ingesteld als voorbereiding op de decentralisering van zorgtaken in 2015. Vanaf 1 januari zijn de gemeenten verantwoordelijk voor jeugdzorg, ouderenzorg en het uitvoeren van de Participatiewet. Rotterdam richt per wijk een team in dat gezinnen helpt op alle drie de domeinen: een zogeheten integraal team. De ervaringen met de eerste proefteams waren zo goed, dat besloten is de formule in de hele stad over te nemen.

'Bij de burgers thuis zijn de problemen niet zo opgeknipt als in onze beleidsdomeinen', verklaart wethouder Hugo de Jonge van onderwijs, jeugd en zorg de keuze voor integrale teams. 'Problemen komen zelden alleen. Als er opvoedproblemen zijn, blijkt vaak dat er in een gezin ook schulden zijn of andere zorgen. Elk gezin krijgt een hulpverlener toegewezen. Als die meerdere problemen signaleert, kan hij of zij direct doorverwijzen naar een hulpverlener of naar een ander, gespecialiseerd lid van het wijkteam.'

De Jonge verwacht dat deze aanpak in eerste instantie leidt tot meer zorgverlening, vooral op het vlak van de geestelijke gezondheidszorg. Een inventarisatie wijst uit dat de verschillen per wijk zo groot zijn dat sprake moet zijn van onderconsumptie. De Jonge: 'Er moet een inhaalslag komen. De kosten lopen voor de baten uit. Doordat we er sneller bij zijn, voorkomen we dat problemen uit de hand lopen en er straks veel duurdere zorg nodig is.'

Tijdens de wekelijkse bespreking van het elfkoppige wijkteam van Hoek van Holland wordt duidelijk hoe dit werkt. Er zijn deze week drie nieuwe gezinnen aangemeld, waarvan een door de woningcorporatie. 'Dit gezin wordt volgende maand uit de woning gezet vanwege ernstige huurachterstand', leest teamleider Marusha van Ettinger voor. 'Moeder is hoogzwanger, vader zit diep in de problemen vermoedelijk vanwege banden met het criminele circuit. Moeder heeft veel stress vanwege de uithuiszetting en dat komt haar zwangerschap en de zorg voor haar andere kind niet ten goede.'

'We moeten eerst doorvragen op de banden met het criminele circuit', suggereert een van de jeugd- en gezinscoaches. 'Of hij handelt uit angst, of hij er niet eigenlijk uit wil stappen. Pas dan kunnen we andere problemen aanpakken.' Het team stemt in. Een in specifieke jeugdhulpverlening gespecialiseerde collega gaat zich richten op de zorg voor moeder en kind. 'We gaan bekijken over wat voor sociaal netwerk ze beschikken. We moeten alles doen om te voorkomen dat ze op straat belanden.' De twee teamleden kijken elkaar aan. 'Doen we deze samen?'

In Hoek van Holland merken de hulpverleners dagelijks hoe goed de aanpak werkt. Dit gezin zou anders pas in beeld zijn gekomen als ze op straat waren gezet. 'De lijntjes zijn veel korter, en je zit veel sneller bij een gezin aan tafel om de problemen te inventariseren', zegt Van Ettinger. Na een aanmelding via het consultatiebureau, de schoolarts, een woningcorporatie of Vraagwijzer - het Wmo-loket in Rotterdam - moet het wijkteam binnen een week het gezin hebben bezocht en binnen twee weken beginnen met het leveren van zorg. 'Dat kon vroeger weken duren. Het werd nog erger als bleek dat de cliënt niet bij de juiste instantie zat. Dan moest hij worden doorverwezen en begon het wachten opnieuw. Intussen stapelden de problemen zich op.'

Problemen komen zelden alleen. Als er opvoedproblemen zijn, blijkt vaak dat er in een gezin ook schulden zijn of andere zorgen

Het vertrouwen winnen

De coaches in de integrale wijkteams gaan bij cliënten thuis op bezoek. De derde casus die het team bespreekt illustreert dit. Een vrouw had zich voor de zomer aangemeld bij een fonds om een computer en een fiets voor haar zoon te kunnen kopen, die naar de middelbare school gaat. Bij het wijkteam bleek dat de alleenstaande moeder schulden had en een ernstige eetstoornis. 'Vroeger waren we in haar netwerk op zoek gegaan naar een fiets en daarmee waren we klaar. Omdat we nu investeren in zo'n gezin en het vertrouwen winnen, zien we dat de vraag achter de hulpvraag vaak veel groter is, of van heel andere aard', vertelt jeugdcoach Marion Rodrigo.

Nu de vrouw haar administratie op orde heeft gebracht, blijken de schulden toch minder hoog. 'Er is een last van haar schouders gevallen nu haar zoon naar school kan. Nu is er ruimte om het eetprobleem aan te pakken', vertelt Rodrigo. 'Het mooiste is: ze doet het zelf. We hebben met elkaar staan juichen toen ze haar eerste telefoontje naar een instantie had gepleegd. Het is verleidelijk om mensen bij de hand te nemen, maar ze moeten juist de regie over hun eigen leven terugkrijgen.'

Aanpak met wijkteams in helft van gemeenten

Rotterdam is niet de enige gemeente die met geïntegreerde wijkteams werkt. Uit een enquête van de Volkskrant onder 96 gemeenten blijkt dat de helft van de gemeenten zorggebieden samenvoegen tot een aanspreekpunt. Zo heeft de gemeente Hoorn (Noord-Holland) vanaf volgend jaar op drie locaties een zorgloket waar iedereen uit de buurt terechtkan. 'We willen voorkomen dat mensen van loket naar loket worden gestuurd', zegt projectleider decentralisatie Mohamed El Feddali. 'Bovendien helpt het ons zicht te houden op wat er allemaal speelt in de wijk.'

Ook Etten-Leur (Noord-Brabant) werkt al met geïntegreerde wijkteams. Die worden volgend jaar uitgebouwd. 'In elk team zit een jeugdprofessional, een wijkwerker, een Wmo-consulent en een wijkzuster', zegt een woordvoerster. 'Alle disciplines komen samen.' Op deze manier hoopt de gemeente de zorg overzichtelijk te houden voor haar inwoners. 'We kunnen de juiste persoon zo aan de juiste vraag koppelen. Onze wijkwerkers weten bovendien heel goed wat er speelt.'.

Hoe dan wel? zorginnovatie in de praktijk, de winst van de levensbrede begeleiding

Het nieuwe boek van Herman de Neef is uit!

Klik hier voor de preview van het boek

Klik hier om het boek via onze webshop te bestellen

hoe dan wel1

Persbericht "Hoe dan wel?"

 

hoe dan wel1

Vrijdag 24 november jl. ontving Swanet Woldhuis, directeur NVA,tijdens het drukbezochte jaarcongres van de NVA in het Beatrixtheater in Utrecht, het eerste exemplaar van het boek van Herman de Neef getiteld ‘’Hoe dan wel?’’.

Klik hier voor de printversie van het persbericht

Autisme en zingeving

herman witte blouse podium
Herman de Neef
vertelt hier over
Autisme en Zingeving

Op weg naar rust bestellen

Op weg naar rust bestellen

Andere boeken

Andere boeken

Reacties en recensies

Reacties en recensies